Léirmheas eile ar an ‘An Litir’ iontach

Posted on Márta 17, 2013 le

1



Liam Mac Cóil

€15.00 (bog)

Leabhar Breac

Ciarán Dúnbarrach

Litríocht : Is iomaí léirmheas atá scríobh ar ‘An Litir’ le Liam Mac Cóil agus seo ceann eile – mar tá sé tuilte go mór aige.

Seo cur síos ar an scéal féin ….

“Gaillimh, Earrach na bliana 1612. Tá an chathair trí chéile ag ráflaí, brúidiúlacht, agus ansmacht; an tír ar fad faoi cheannas Shasana; agus  Aodh Mór Ó Néill agus na taoisigh Ghaelacha sa Róimh. Leagtar cúram ar Lúcás Ó Briain – Gaillimheach óg a thabharfar as a chathair dhúchais ar aistear fada thar lear. Ach ar a shála tá an Sionnach, duine de na spiairí is glice agus is cruálaí atá ag an namhaid, agus orduithe aige stop a chur leis, ar ais nó ar éigean.”

Not ‘High literature’ but ‘An Litir’ by Liam Mac Cóil is one of the most enjoyable books available in Irish today. 

Ní ard-litríocht é seo, ní leabhar tábhachtach nó clasaiceach é seo a ba mhaith leat a bheith léite agat ach nár mhaith liom a léamh – tá sé díreach iontach maith.An Litir

Deir lucht na siopaí leabhair Ghaeilge liom gurb é seo an leabhar Gaeilge is mó díol le blianta anuas agus níl sé deacair tuiscint cén fáth.

Tá sé díreach an-sultmhar! Baineann an léitheoir an-sult as a leithéid de leabhar, ní ghlacann sé iarracht nó féinsmacht chun é a léamh, a mhalairt, bhí sé doiligh orm é a leagan síos!

An féidir moladh níos fearr a thabhairt do leabhar – ní féidir taobh amuigh de gheataí ollscoile is dócha.

Litríocht do na daoine é seo, tá Gaeilge dhúchasach den chéad scoth ar fáil ann, díreach Gaeilge shimplí éifeachtach nach mbeadh stró ar bith ar dhuine ar bith, muintir na Gaeltachta go háirithe a léamh gan stró.

Seo an chineál litríochta atá de dhíth go géar i saol na Gaeilge agus tá gliondar orm a rá gur é seo é an chéad chuid de thriológ a thabharfaidh trasna na hEorpa muid i gcomhluadar Lúcáis Uí Bhriain i mblianta tosaigh na 16ú hAoise, agus naimhde brúidiúla sna sála orainn.

Tá súil agam go mbeidh scannán againn amach anseo – sin an chineál leabhar atá ann! Tá sé chomh beoga seo ná go bhfuil sé éasca na radharcanna a shamhlú is tú á léamh agus is tú á shú isteach ag an leabhar.

Thaitin gaelachas an leabhair seo go mór liom. Ní gaelachas na Gaeltachta é ach gaelachas Eorpach, gaelachas a bhaineann leis an tréimhse nuair a bhí an Ghaeilge ag gach Éireannach agus nuair a ba thír thábhachtach Eorpach í Éire lenár gcultúr gaelach féin – an rud atá Eorpach fúinn i gcónaí.

Má tá locht amháin agam ar an leabhar, is é go bhfuil an Ghaeilge 99% cruinn, is mór an trua faoin 1% eile mar tá an caighdeán chomh hard seo.

Tá déantús an leabhair féin agus an clúdach ar chomhchéim le rud ar bith atá a bhfoilsiú go coitianta i mBéarla, cuirfidh sé leabhair ‘Penguin’ i gcuimhne duit.

Ní féidir an rud céanna a rá faoi gach leabhar atá á fhoilsiú i nGaeilge agus is trua é mar tá cur i láthair chomh tábhachtach céanna le substaint i saol na linne seo.

Muna a bhfuil an leabhar sé léite agat nó muna bhfuil sé ar intinn agat a léamh, ní léifidh tú aon litríocht i nGaeilge choíche.

Leabhar Breac

Tá an leabhar á fhoilsiú ag Leabhar Breac, dream atá bunaithe in Indreabhán i nGaeltacht Chois Fharraige.

Le blianta beaga anuas tháinig Leabhar Breac chomh tosaigh go mór ó thaobh litríochta na Gaeilge de agus i mo thuairim féin tá na scríbhneoirí litríochta sa Ghaeilge ag scríobh dóibh anois agus tá an caighean an-ard i gcónaí.

Is cinnte liom gur as Leabhar Breac an chéad leabhar Gaeilge eile a léifeas mé.

Cad a dúirt siad …

Tá an-mhothú ann don tréimhse in atmaisféar na Gaillimhe. Braitheann tú go raibh tú ann i 1612. Airíonn tú go bhfuil tú i lámha scríbhneora an-snasta. — Éilís Ní Dhuibhne, Comhluadar na Leabhar, RTÉ RnaG

 Page-turner…. Seasfaidh an scéal seo i measc mórscéalta gaiscíochta an domhain. — Proinsias Mac a’Bhaird, Gaelscéal

Seo é an saothar is dírí agus is eachtrúla atá scríofa Liam Mac Cóil go nuige seo. Ropann an scéal ar aghaidh ó eachtra go heachtra agus ropann an léitheoir ar aghaidh ó leathanach go leathanach. — Micheál Mac Craith, Comhar.

You can feel the boots and blades in Mac Cóil’s Galway… An Litir is a singular achievement. — Pól Ó Muiri, The Irish Times

Posted in: Beatha