Súil an Choimisiúin ar Pholasaí Cánach na hÉireann

Posted on Meán Fómhair 13, 2013 le

0



 

Tuairiscí go bhfuil Éire á fiosrú ag an gCoimisiún Eorpach maidir le bearta cánach

Seán Mícheál Ó Donnchadha

Tá sé tuairiscithe inniu go bhfuil Éire á fiosrú ag an gCoimisiún Eorpach faoi láthair maidir le margaí a rinne siad le comhlachtaí ilnáisiúnta maidir le cúrsaí cánach.

 

Tá an méid seo tuairiscithe sa nuachtán, Financial Times, De Céadaoin. Deirtear go bhfuil an Coimisiún Eorpach ag féachaint ar mhargaí a rinne siad le leithéidí Apple agus Starbucks, maidir le cúrsaí cánach agus tá sé ráite ag an nuachtán freisin go bhfuil fiosrúchán níos leithne i gceist, san Ísiltír agus i Lucsamburg.

 

EuropeanCommissionHQ_large

Coimisiún na hEorpa

D’eisigh an Roinn Airgeadais anseo ráiteas ar maidin De Céadaoin, ag rá nach bhfuil aon eolas acu féin ar aon fhiosrúchán foirmeálta atá á reáchtáil ag an Aontas Eorpach.

 

Bhí caint ar an ábhar céanna seo tamall ó shin freisin agus shéan Rialtas na hÉireann go raibh aon mhargaí speisialta á ndéanamh acu le comhlachtaí maidir le cúrsaí cánach, ar mhaithe le hinfheistíocht agus poist a chruthú.

 

Tá an t-iniúchadh seo ag teacht ar na sála ar chonspóidí móra sna Stáit Aontaithe, an Bhreatain,An Fhrainc agus an Ghearmáin faoi chánacha ísle ar chomhlachtaí Meiriceánacha le hoibríochtaí in Éirinn.

 

Má tá Éireann ciontach bheadh air na comhlachtaí Meiriceánacha na billiúin a áisíoc i gcánacha.

 

Tháinig an nuacht seo tar éis don Aire Airgeadais Míchaél Ó Nuanáin a rá le grúpa fir ghnótha go bhfuil gá na dlíthe cánacha a athrú a cheadaíonn do chomhlachtaí eachtracha cáin a sheachadadh i dtíortha éile.

 

Cé go leanfar leis an ráta cáin chorparáide de 12.5% d’admhaigh an tUasal ó Nuanáin go gcaithfear dul i ngleic leis an caoi go dtuairisceofar brabús i ndlínsí eile [other jurisdictions].

 

Bá é bunchloch polasaí eacnamaíochta na tíre seo ná infheistíocht dhíreach choimhthíoch[Foreign Direct Investment-FDI] ó chomhlachtaí ilnáisiúnta Meiriceánacha ach chuireann sé fearg ar thíortha éile a chaileann na billiúin i gcánacha neamhíoctha. Cailleann an Aontas Eorpach €1.3 trilliún i gcáin neamhíoctha gach bliain.

 

Bhí conspóid shuntasach níos luatha i mbliana nuair a dúirt Apple le Coiste Seanad Meiriceá a bhí ag déanamh iniúchadh ar seachadadh cáin chorparáide[corporation tax avoidance] go raibh socrú speisialta acu le Rialtas na hÉireann, a chuir alltacht orthu in Washington.

 

Cé gur chúlaigh Apple níos déanaí ón mhaíomh seo níor shéan siad ar fad é agus níor dhein Rialtas na hÉireann mórán le cruthú nach raibh socrú speisialta cánach ag Apple leo. Sé an fadhb le pleanáil cánach ionsaitheach[agressive tax planning] ná go mbíonn tú ag cailliúint fad agus atá tú ag míniú.

 

Is é Apple an fostóir eachtrach is mó in Éirinn ach ní íocann sé ach 2% dá mbrabús mar cháin.

 

Tá comhlachtaí eile mar inneall cuardaigh ollchumhacht Google agus slua comhlachtaí aitheanta cogaíochta nach n-íocann ach fíor bheagán cánach ar na billiúin de bhrabús.

 

Tá na hÚdaráis Iomaíochta[competition authorities] den Aontas Eorpach tar éis a iarraidh ar na Rialtais in Éirinn, sa Lucsamburg agus san Ísiltír a mhíniú conas a oibríonn a rialacha cánacha.

 

Tá rialacha daingeanacha san Eoraip maidir le státchabhair [state aid] chun iomaíochas a chothú tríd an Aontas Eorpach.

 

Nil fadhb ar bith leis an Aontas Eorpach le rátaí ísle cánacha na hÉireann go ginerálta, tá siad ag iarraidh a dheimhniú go ngearrtar cáin ar gach comhlacht tríd an Aontas Eorpach san slí cheanna.

 

Is iniúchadh neamhfhoirmiúlachta an cheann seo ach d’fhéadfaí é a leathnú go cheann foirmeálta má aimseofar éagóir.

 

Súile an Domhain

 

Dúirt an Taoiseach Éanna Ó Cionnaith agus an tAire Trádála Richard Bruton níos túisce i mbliana ná raibh socruithe cánacha rúnda déanta ag Rialtais Éireannacha siar sna blianta le hApple.

 

Tá córas cánach na hÉireann faoin spotsolas idirnáisiúnta le déanaí. Tá socruithe cánacha ag comhlachtaí ilnáisiúnta a bhaineann leas as dlíthe cánacha na hÉireann agus an Ísiltír chun fíor bheagán cáin a íoc.

 

Tá meicníochtaí mar an “Éireannach Dúbailte”[Double Irish] “Ceapaire Ísiltíreach”[Dutch Sandwich] coitianta mar mhodh seachanta ag comhlachtaí ilnáisiúnta a úsáideann dhá chomhlachtaí Éireannacha chun leas a bhaint as an slí a ghearrtar cháin in Éirinn ar mhaoin intleachtúil.[intellectual property].

 

Tá na comhlachtaí corparáide anseo ach níl siad lonnaithe anseo [resident here] ó thaobh dliteanas cánach[tax liability] agus úsáideann siad comhlachtaí éile in Bermuda agus na hOileáin Cayman chun ráta cánach éifeachtach [effective tax rate] i bhfad níos lú na 12.5% a íoc.

 

Tá Rialtas na hÍsiltíre tar éis geallúint a thabhairt go bhfuil siad chun cniogbheartaíocht [crackdown] a dhéanamh ar chuid des na dlíthe cánacha seo agus tá siad tar éis éisteachtaí parlaiminteacha a thosú cheana féin.

 

Ag an gcruinniú G20 i Moscó an deireadh seachtaine seo chaite gheall na ceannairí arís eile go ndéanfaidís cniogbheartaíocht ar sheachadadh cánach ach bá é an nuacht faoi an t-iniúchadh thuasluaite ag an Aontas Eorpach an chéad iarracht cheart chun déileáil leis an bhfadhb.

 

Is cosúil go mbeidh diancheistiú ar Aire Airgeadais na hÉireann i Vilnius inniu ag an gcruinniú dhá lá tar éis an t-eolas teacht chun cinn go bhfuil réamh–imscrúdú[preliminary investigation] a ndéanamh ag an AE ar chleachtais cánacha na hÉireann.

 

Beidh mion-phlé ar feadh trí huaire ar sheachadadh cánach maidin amárach agus beidh brú ar Éireann, an Ísiltír agus Lucsamburg chun a gcleachtais chánacha a chosaint fad agus atá gearáin go bhfuil socruithe speisialta á n-ofráil sna trí tíortha do chomhlachtaí sainiúla i gcoinne rialacha státchabhair.[state-aid rules].

 

Na Coimisinéirí Ioncaim

 

Tá sonraí ar conas a oibríonn na comhlachtaí ilnáisiúnta cosúil le hApple agus Google amach a mbillí beaga cánacha á nochtadh don chéad uair riamh ag an stáit seo go dtí na hÚdaráis Eorpacha atá i mbun an t-imscrúdú.

 

Tá na Coimisinéirí Ioncaim chun na sonraí seo a thabhairt díreach go dtí na hÚdaráis Eorpacha agus ní nochtfar go poiblí iad.

 

Tá na hÚdaráis Chánacha in Éirinn tar éis a shéanadh i gcónaí go bhfuil socruithe speisialta acu leis na comhlachtaí ilnáisiúnta Meiriceánacha.

 

Ach deir na criticeoirí go bhfuil na “rialaithe rúnda cánacha”[secret tax rulings] ag na hOifigigh Chánacha an–luachmhar do chomhlachtaí. Is iad na sonraí sna rialaithe seo a mbeidh an AE ag déanamh dian-scrúdú orthu anois.

 

Sé atá sna rialaithe cánacha ná go dtugann na Coimisinéirí Ioncaim rialú go dtí na comhlachtaí ilnáisiúnta ar an ioncam sonrach a ngearrfar cháin air in Éirinn agus an ioncam atá díolmhaithe [exempt].

 

Tabharfaidh na rialaithe rúnda seo míniú ar conas ar féidir leis na comhlachtaí móra ilnáisiúnta cosúil le hApple agus Google gan ach fíor bheagán cáin a íoc in Éirinn, fiú agus go bhfuil láimhdeachas des na billiúin ag a gcuid fo-chomhlachtaí atá lonnaithe anseo.

Banner_03

 

An Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta [OECD]

 

D’fhoilsigh an eagraíocht thuasluaite a dtuarascáil bhliantúil inné ar Éireann agus dúirt ceannasaí na heagraíochta Angel Gurria nár tearmainn cánach í Éireann. Ach dúirt sí go bhfuil deireadh leis an tréimhse in ar féidir le holl-chomhlachtaí ilnáisiúnta a gcuid cánacha ar fad a sheachadadh agus ní fadhb Éireannach ar fad an fadhb seo ach fadhb idirnáisiúnta.

 

Sé an cheist ná conas ar féidir le comhlacht atá ag feidhmiú i margadh sonrach cáin a íoc san dlínse sin.

 

Dúirt foinse ón Rialtas “troidfimid aon chúisimh go ndéanann Éireann socruithe speisialta le haon chomhlacht. Tá réimeas trédhearcach cánach againn.”

 

Posted in: Nuacht