‘Sin a dhéanann Siadsan’

Posted on Deireadh Fómhair 31, 2013 le

0



Tuairim le Ciarán Dúnbarrach

Is cuimhin liom go maith blianta ó shin, a bheith i mo shuí ag an chúntóir istigh i dTigh Mhadáin i mBéal Feirste, ag ól chúpla pionta ag tús na seachtaine le sean-chomrád de mo chuid.

Chas ár gcomhrá ar go leor ábhar agus léim sé ó spraoi go dáiríreacht.

Sa deireadh, thosaigh muid ag plé lucht taistil na hÉireann, na ‘gyspies’ mar a thug mo chara orthu.

Léirigh sé dom go raibh gráin aige dá gcineál.

D’iarr mé air a mhíniú domh cén fáth.

Rinne é a shúile a ghéarú agus stán sé orm, tháinig cáir feirge air.

“Níl ionat ach amadán,” a dúirt sé liom.

“Chan fhuil mé ach ag iarraidh fáth d’fhuatha a chloisteáil,” arsa mise.

gjr_bmx_lg

An bhfaca tú an BMX seo? Tá sé ar iarraidh ó 1987 – déan teagmháil linn

“Ghoid siad mo rothar” a d’fhreagair sé.

D’ainneoin go raibh a fhios agam go maith nárbh smaoineamh maith, shleamhnaigh mo chéad cheist  eile thar mo bheola.

“Cá bhfios duit gur iadsan a bhí i gceist”

Bhuail taom feirge agus iontais é agus …

“Mar ní raibh sé ansin!!! a dúirt sé.

“sin a dhéanann siad – goideann siad rudaí.”

Agus sin agat é, croí na faidhbe. Sin a dhéanann siadsan.

An tseachtain seo caite d’fhuadaigh Stát na hÉireann dhá pháiste, atá ina saoránaigh Éireannacha is cosúil ar an ábhar go raibh siad fionn agus go raibh súile gorma acu agus go raibh gruaig dhorcha ag a dtuismitheoirí.

 Tá freagra na ceiste sin iontach soiléir, mar ba ghiofóga Roma iad na tuismitheoirí sa dá chás seo agus … bhál … mar a dúradh thuas faoin rothar goidte …

“Sin an rud a dhéanann siadsan.”

Cén fáth ar smaoinigh na Gardaí i mBaile Átha Luain agus i mBaile Átha Cliath go raibh “baol tromchúiseach agus láithreach ann do shláinte do leas an linbh,” mar sin na critéir faoin Child Care Act 1991 inár bhféidir leo páiste a thabhairt ar shiúil óna dtuismitheoirí.

Cuimhnigh nár bhac siad le deartháireacha nó le deirfiúracha na bpáistí seo – na páistí fionna amháin a tógadh as na tithe.

Shíl na Gardaí ar ndóigh, go raibh féidearthacht ann gur fhuadaigh na tuismitheoirí na páistí seo. Cén fáth?

Tá freagra na ceiste sin iontach soiléir, mar ba ghiofóga Roma iad na tuismitheoirí sa dá chás seo agus … bhál … mar a dúradh thuas faoin rothar goidte …

“Sin an rud a dhéanann siadsan.”

3 lá ina dhiaidh sin tugadh na páistí bochta seo, faitíos agus imní orthu, ar ais dá dtuismitheoirí os comhair shúile an domhain.

Muidne mar Éireannaigh náirithe os comhair an tsaoil arís eile.

Chruthaigh tástálacha DNA gur fíor-pháistí a dtuismitheoirí iad – ní féidir liom a shamhlú go mbeadh ar thuismitheoirí d’aon chine eile in Éirinn ach sin mar a bhí.

la-fg-wn-greece-gypsy-camp-girl-found

Maria, an cailín beag Romach a uchtaíodh go mídhleathach agus atá anois fágtha gan tuismitheoir ar bith

Bhí baint idir an eachtra ghránna seo agus cás Maria sa Ghréig – cailín óg ceithre bliana d’aois a tógadh ón lánúin Romach – mar, bhí gruaig fhionn aici.

Fuarthas amach gur thug bean Romach as an Bhulgáir Maria don lánúin agus í ina babaí beag – mar sin – ní raibh an t-uchtú dlíthiúil de réir dhlí na Gréige.

Tá Maria á coinneáil faoi chúram charthanachta scartha ón aon mháthair a raibh aithne aici riamh uirthi – ní féidir liom pian, imní agus eagal an linbh sin a shamhlú.

Cuireadh fearg orm nuair a léigh mé ráitis ón charthanacht sin ag maíomh as Maria as a céad fhocail Gréigis a fhoghlaim mar ní raibh aici ach teanga na Romach go dtí sin – shílfeá go raibh siad ag cur leighis uirthi – an seanscéal céanna.

Cé hiad na Roma mar sin? Cén fáth ar creideadh chomh furasta sin gur féidir nárbh leo na páistí seo?

Roma cineál nó fo-ghrúpa de ghrúpa Eithneacha níos mó – na ‘Romani’, grúpa a tugadh giofóga orthu go traidisiúnta.

Ciallaíonn an focal ‘Rom’ fear nó fear chéile i dteanga s’acu féin.

Is mistéir go leor de stairsheanachas na Romani ach tugann teangeolaíocht le fios gur de bhunadh an Ind iad.

Ní cine ar leith iad – tá siad san Eoraip le fada agus ag meascadh le muintir na hEorpa.

roma-begging

An steiréitíopa : Bean Romach ag iarraidh deirce – a leanbh ar a glúin

Tá sé sa seanchas ar fud na hEorpa go ngoideann na gíofógaí páiste. Cibé bunús a bhí leis an scéal gránna sin, léiríonn an fhianaise go bhfuil an mhalairt fíor.

Tá an eagla ársa sin ar an Roma anois – meas tú go bhfuil grá na Roma dá bpáistí difriúil ón ghrá atá ag gach duine eile dá bpáistí?

An bhfuil baint ag Roma áirithe le coirpeacht – is cinnte go bhfuil – an bhfuil gach Roma ina gcoirpeach – níl.

Ach – agus leithcheal uafásach déanta ina gcoinne leis na céadta bliana, uileloscadh san áireamh – an iontas é go dtiontaíonn roinnt acu ar an gcoirpeacht?

Agus Roma a phlé ag duine tá ‘réiteach’ amháin á moladh i gcónaí Asamhlú.

Léirscrios cultúrtha atá i gceist ansin ar ndóigh. Ach níl na Roma ag iarraidh a bheith comhshamhlaithe – tá siad ag iarraidh a bheith ina Roma.

20111101035931Roma-Gypsies

Féach chomh maith 

Imní go raibh bunús ciníoch le cinneadh páistí a thógáil 

Clibeanna: , ,
Posted in: Nuacht, Tuairim