Joe McHugh : Tugaimis seans dó

Posted on Deireadh an tSamhraidh 22, 2014 le

3



Tuairim le Ciarán Dunbar

Agus mé i mbun an cholúin seo b’fhearr liomsa gan ‘cúis na Gaeilge’ a lua ar chor ar bith, b’fhearr liom labhairt ar an tsaol inti mar Ghaeilge agus ligin orm féin go bhfuil gach rud go breá.

Ach chan amhlaidh atá, tá cogadh cultúrtha ar bun in Éirinn mar a bhíodh i gcónaí, tá trí rogha againn, an fód a sheasamh, an blár catha a thréigint nó an bád bán a fháil go dtí ceann de na coilíneachtaí Béarla.

Lena chois, agus aon cholún á scríobh agam faoin Ghaeilge caithfidh mé cartlann mo ríomhaire a sheiceáil go cúramach le cinntiú nár scríobh mé an colún céanna cheana.

Agus nach feasach dom go maith go bhfuil muid ag caint linn féin anseo – fíor-Ghaeil le fíor-Ghaeil, ní feasach don Éireannach Gallda, agus ní dóigh liom gur masla an aidiacht sin dála an scéil ach fíric lom, go bhfuil muid ann nó as.

JoeMcHughFineGael_large

An tAire Stáit Gaeltachta Joe McHugh

An tseachtain seo chuaigh thart, díreach nuair a shíleadh nárbh fhéidir le cúrsaí éirí níos measa ó thaobh seasamh an rialtais i leith na Gaeilge, cheap an Taoiseach Enda Kenny Aire Sinsir agus Aire Stáit le cúramaí Gaeltachta gan Ghaeilge líofa.

Ní fhaca sé féin nó a pháirtí aon fhadhb leis sin agus chun cothrom na Féinne a thabhairt dó cha raibh aon fhadhb ag roinnt mhaith den tráchtaireacht leis ach an oiread.

Tá sé dearbhaithe ag Heather Humpreys, an tAire Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta nach mbeidh sí ag foghlaim na Gaeilge, ceal ama.

Níorbh fhiú di a cuid ama a chur amú ag foghlaim na Gaeilge don ról is léir.

Maidir leis an Aire Stáit, Joe McHugh, “He has the language inside him,” a dúirt an Taoiseach.

Tá mé ag glacadh go raibh a fhios aige féin cad a ba chiall leis sin.

Creidim féin gurb mhasla é seo do phobal na Gaeilge agus na Gaeltachta agus go ndearnadh d’aonchúis mar fhreagair ar na Gaeil shotalacha sin a ghlac a gcás amach ar sráideanna Bhaile Átha Cliath ag tús na bliana.

Mar sin féin, is as imeall na Gaeltachta é Joe McHugh, rinne sé Gaeilge ar feadh 14 bliana ar scoil, is múinteoir é lena chois agus ní raibh sé mí-réasúnta a ghlacadh go mbeadh Gaeilge aige.

Agus mé ag scríobh an cholúin seo, bhí an tAire McHugh ar a bhealach chuig Oideas Gael agus Gleann Cholm Cille, Gaeil Éireann ag guí gur féidir le Liam Ó Cuinneagáin ní amháin Gaeilge a theagaisc dó ach grá don teanga agus tiomantas ina leith.

liam

Fear Oideas Gael, Liam Ó Cuinneagáin

Níl brú ar bith ort a Liam!

Ach mura bhfuil líofacht Gaeilge bainte amach ag an Aire Stáit tar éis 14 bliana ar scoil, cén seans a bheas aige tar éis seachtain i nGleann a déarfadh an ‘soinicí’.

Agus Gaeltacht catagóir C atá i nGleann Cholm Cille faraor d’ainneoin éachtaí Liam agus a chomrádaí.

Go n-éirí leis, ba mhaith liom smaoineamh go dtiocfaidh rud éigin dearfach amach as an phrácás sin cé nár chuir a ráitis go dtí seo aon mhuinín orm.

Ach le bheith cothrom le Joe McHugh, chuala mé é ar Raidió na Gaeltachta agus cé go raibh a chuid Gaeilge go holc bhí síol éigin ann, feictear domsa gur féidir leis an-dul-chun-cinn a dhéanamh go hiontach sciobtha ar nós éinne a rinne an Ghaeilge don Ardteist – agus mar a luaigh iriseoir amháin liom chuala sé Gaeilge i bhfad níos measa uathu siúd a thugann Gaeilgeoirí orthu féin.

Gleann_Cholm_Cille_-_geograph.org.uk_-_69004

Gleann Cholm Cille

Nach gcuireann sé sin leis an chás ar son na Gaeilge riachtanaí sa chóras oideachais?

Tugaimis seans dó a deir roinnt agaibh – tugaimis, ach an bhfuil an dara suí sa bhuaile againn?

Ná déanaimis dearmad ach an oiread gur thosaigh Fianna Fáil leis an nós seo nuair a cheap siad Síle de Valera mar Aire Gaeltachta sna nóchaidí agus í gan mórán Gaeilge.

Agus níl mórán Gaeilge ag an Aire Cultúir ó thuaidh, Carál Ní Cuilín ó Shinn Féin, ach an oiread cé go bhfuil sí ag foghlaim.

Níl deireadh leis an liosta ar ndóigh ach ná ceap gurb iad Fine Gael an páirtí Gallda thar aon dhream eile.

Níor chuala mise leas-Uachtárán Shinn Féin Mary Lou McDonald ar Raidió na Gaeltachta riamh roimhe, cé gur chaith sé 14 bliana ag foghlaim agus gur bean an-cliste atá inti.

Thiocfadh liom dul ar aghaidh.

Ní nach ionadh, bhí an mhórchuid de Ghaeilgeoirí na tíre ar buille faoin chinneadh seo seachas corr-easaontóir ar an eite dheis agus corrdhuine gafa ag an ‘nua-dúchasachas’ nár mhaith leo cearta teanga a thabhairt do dhaoine a d’fhoghlaim an Ghaeilge agus a tógadh léi taobh amuigh den Ghaeltacht ar eagla go dtabharfadh sé dlisteanacht dá gcaint neamhthraidisiúnta.

Ach go cinnte, bhí an mórchuid den tráchtairteacht, agus na hintleachtóirí ar an aon fhocal leis an taoiseach maidir leis na ceapachán ag maíomh nach raibh gá le Gaeilge don ról mar go bhfuil muintir na Gaeltachta dhátheangach – ag déanamh neamhaird ar an chúis atá leis an dátheangachas sin.

Bhí daoine áirithe ar Twitter ag maíomh go ndéanann easpa Gaeilge Joe McHugh níos fóirsteanaí don jab é fiú!

Is trua nach bhfuil tacaíocht ó hintleachtóirí ag an teanga, idirdhealú suntasach idir chás na Gaeilge agus cás theangacha mionlaithe eile is ea é seo.

Ní hé nach n-aontaíonn siad le cearta teanga, aontaíonn, ach is é lom na fírinne ná gurb í an tuiscint coitianta in Éirinn ar chearta teanga ná cearta na mBéarlóirí a chosaint i gcoinne na nGaeilgeoirí.

Tá cultúr forlámhas teanga beo beathaíoch mar a bhí riamh, “The middle classes think it a sign of vulgarity to speak Irish,” a scríobh Thomas1845, char tháinig athrú ar an scéal.

Chomh maith leis sin tá an-cheangail idir Chaitliceachas agus an Ghaeilge in aigne an-chuid daoine – chuir mé an cheist orm féin an tseachtain seo , an bhfuil an Ghaeilge ag fulaingt mar chuid den chath i gcoinne na hEaglaise?

Tá muinín agam go mairfidh an Ghaeilge nó leagan di sa todhchaí d’ainneoin dearcadh an rialtais agus claontaí ‘Éire Oifigiúil’ – ach níl a fhios agam an mbeidh aon ‘Irish Language’ amach anseo nó aon mhuintir Éireannach ar leith i ndáiríre.

Féach chomh maith

Éistear lenár nGlór a Thaoisigh – Caithear Éisteacht 

Posted in: Nuacht