Ag Teagasc na Gaeilge sa Ríocht Láir

Posted on Lúnasa 14, 2014 le

2



John Ó Liodáin

@Johnoliodain

“Agus má tá sibh ag iarraidh cur in iúl nach dtaitníonn rud leat is féidir “Ní maith liom X” a rá” Chuir an méid sin iad ag scairteadh gáire, rud nach gcuidíonn le muinín an mhúinteora óga agus iad i mbun ranga, agus d’iarr mé orthu cén fáth go raibh ‘Ní maith’ ina chúis gáire dóibh. Sheas Steffanie nó Gao Ni suas agus mhínigh sí dom go cúthaileacht go raibh an fuaim céanna le “Ní maith” sa Ghaeilge agus an masla “Do mháthair” sa tSínis.

Ní hé sin an míthuiscint cultúrtha dheireanach a bhí sa rang ná baol air, ach sin mar a bhíonn nuair atá an Ghaeilge a mhúineadh agat i mBéising na Síne.

Bhí mé ag druidim leis an gceann scríbe ag deireadh na bliana acadúla 2012/2013 in Ollscoil na hÉireann Má Nuad, gan cinneadh ceart déanta agam faoi céard a bheas in ann don té le céim sa Dlí agus Gaeilge nach raibh fonn air a bheith ina dlíodóir nó múinteoir scoile, agus bheartaigh mé teagmháil a dhéanamh le gach aon roinn, oifig agus dámh san ollscoil le deiseanna oibre a fhiosrú. images

Fuair mé glaoch gutháin coicís ina dhiaidh agus mé sa scuaine le bearradh gruaige a fháil, siopa glórach lán le caint agus deacair éisteacht leis an duine ar an taobh eile den bhfón; lean leis an duine ag labhairt mar gheall ar uaireanta oibre, lóistín (rud a léirigh dom nach mbeinn ag fanacht i Maigh Nuad) agus na freagrachtaí a bheadh orm.

Mar is eol do dhuine ar bith atá ag iarraidh scéal a chloisteáil mar gheall ar phost, tagann an nuacht aniar aduaidh ort, agus bhí mé chomh bíseach sin nár éist mé i gceart le céard a bhí ag dul ar aghaidh go dtí gur chuala mé “Béising”, téarma nach bhfuil sa ghnáth chaint laethúla i Maigh Nuad.

Tionóladh cruinniú go gairid ina dhiaidh in Ionad na dTeangacha le stiúrthóir an Ionaid Anna Ní Ghallchóir agus thug sí an t-eolas ar fad dom, bhí cúrsa sa Léann Éireannach ar siúl in Ollscoil an Léinn Iasachta Bhéising nó Beijing Foreign Studies University nó is fearr aithne uirthi sa Bhéarla, agus go mbeidh teagascóir curtha ann le tabhairt faoi modúl sa Ghaeilge a mhúineadh chomh maith le modúl i stair na hÉireann a chur i láthair. Caithfear a rá nach mbeadh modúl sa Ghaeilge ann gan dúthracht Anna Ní Ghallchóir agus foireann an ionaid.

Ollscoil clúiteach is ea í BFSU agus dírítear ar theangacha an domhain le bunús maith sa teangeolaíocht a thabhairt do na mic léinn, 7000 san iomlán, tá clú bainte amach ag BFSU mar ‘Cliabhán an Taidhleora” toisc go bhfuil iar-mhic léinn na hOllscoile ag obair ar son na tíre ar fud fad na cruinne, ambasadóirí ina measc. Ach cén fáth gur féidir leat tabhairt faoin nGaeilge ag an Ollscoil seo?

Tá an-mheas ag an Ollscoil ar an nGaeilge toisc go bhfuil sí ar an 21ú teanga oifigiúil agus oibre de chuid an Aontais Eorpaigh, agus é mar sprioc ag an Ollscoil oiliúint sna teangacha seo a chur ar fáil ann. Cuireadh tús le hIonad na Léinn Éireannaigh sa bhliain 2007 agus tús le múineadh na Gaeilge mar chuid san MA sa Léann Éireannach sa bhliain 2010 i gcomhpháirtíocht le hIonad na dTeangacha OÉ Má Nuad gach re bliain.

Chaith mé an samhradh ar fad ag ullmhú chun imeachta agus fuair mé an oiread dearcadh difriúla ó dhaoine nuair a dúirt mé leo go raibh post agam mar theagascóir Gaeilge sa tSín, ba shuimiúil iad na freagartha a chuala mé idir “Maith thú féin”, “Nach iontach an rud é” go “Why would the Chinese want to learn Irish?”.

Níor chuir an dearcadh sin ionadh orm, cén fáth go gcuirfeadh? Chuir mé an ceist sin orthu ar an gcéad lá nuair a mhínigh mé dóibh nach raibh an Ghaeilge cosúil leis an mBéarla, rud a cheap formhór na múinteoirí ar a bhuail mé leo san ollscoil roimh ré, ach ba ardú chroí a bhí ins na freagraí; dúirt duine amháin go raibh fonn uirthi Béarla na hÉireann a thuiscint, fuaim na bhfocal srl, dúirt duine eile go raibh sí ag iarraidh meon na hÉireann a thuiscint agus ba léir di go raibh an Ghaeilge rí-thábhachtach sa phróiseas seo.

Cuireadh dhá rang sa tseachtain ar siúl agus chuir mé ábhair TEG in oiriúint don rang, chomh maith le béim a chur ar chultúr na hÉireann trí ceardlanna ar an damhsa a mhúineadh, amhránaíocht a dhéanamh, scannáin a léiriú nó ag léamh sleachta as scéalta. D’ullmhaigh an cúrsa oiliúna in OÉ Má Nuad do lucht Fulbright agus ICUF mé chun tabhairt faoin bpróiseas sin.

Tá fear mór léinn i gceannas ar an Ionad faoi láthair, an tOllamh Wang Zhanpeng, a dhéanann cinnte go bhfuil forbairt ag teacht ar an ionad. Ag an stad reatha seo, tairgtear modúil in eacnamaíocht na hÉireann, gnóthaí eachtracha agus polasaithe cosanta, litríocht na tíre, stair chomhaimseartha na hÉireann agus modúl sa Ghaeilge.

Bhí tuiscint maith aige ar na dúshláin a bhain le múineadh na Gaeilge sa tSín mar gheall ar an múinteoir a bhí romham, Séamas Ó Fearghail, Tír Chonallach a rinne obair den chéad scoth lena linn ann.

Ní féidir tagairt a dhéanamh ar fhorbairt an ionaid gan trácht a dhéanamh ar an gcuidiú a fhaigheann sé ó léachtóirí agus scríbhneoirí in Éirinn a thagann ar chuairt chun na hionad le léachtanna a thabhairt ar an iliomad ábhair, le bheith i láthair ag an gComhdháil nó ceardlanna a reáchtáil.

Tá nasc ar leith ag an Ionad le foireann na hambasáide i mBéising agus ambasadóir na hÉireann chun na Síne, an tUas Paul Kavanagh; foireann a bhí sásta tacaíocht a thabhairt d’imeachtaí agus cuireadh a thabhairt do na mic léinn teacht chun na hambasáide agus páirt a ghlacadh sna ócáidí éagsúla.

Ní bheadh rath ar an obair gan na mic léinn a dhéanann a seacht ndícheall léargas níos fearr a fháil ar an léann Éireannach, a oibríonn go dian chun nithe dár gcultúr a thuiscint agus ár bhféiniúlacht a cheistiú.

Ar bhonn phearsanta, scrios siad aon chlaontaí a bhí agam i leith na Sínigh, ní dhéanfaidh mé dearmad ar an gcoisir a d’eagraigh siad dom um Nollaig toisc gur thuig siad go raibh cumha baile orm ar an lá speisialta sin.

Ba é buaicphointe na bliana dom ná nuair a bhronn Ambasadóir Kavanagh fáinní ar na mic léinn a ghnóthaigh ard-chaighdeán labhartha amach sa Ghaeilge, ba chosúil le tuismitheoir a bhí ionam agus na mic léinn ag dul ar stáitse lena ngradam a bhailiú.

Cé go raibh an imeacht sin ag deireadh na bliana ina bhuaicphointe, ba ábhar dóchais a bhí ann nuair a chuala mé na mic léinn ag labhairt as Gaeilge, ag streachailt leis na fuaimeanna agus ag dul i dtaithí ar an bhfoghraíocht.

Eispéireas ar leith a bhí ann agus tá mé lán cinnte go mbeidh duine den rang ina Ambasadóir nó hAmbasadóir den scoth amach anseo.

Posted in: Nuacht