Léirmheas : ‘An Ghlanfhírinne’

Posted on Nollaig 19, 2014 le

0



An Ghlanfhírinne

Léirmheas le hAonghus Ó hAlmhain

Ní mise léirmheastóir a dhiongbhála don leabhair seo; mar chainteoir athdhúchais as Bleá Cliath bhí mé ag streachailt le caint bheo na Gaeltachta atá anseo; an chaint thíriúil chréúil mar a thug an Cadhnach air.

Agus tá taithí na scéalta coimhthíoch go maith dom freisin; cruatan feirmeoirí bheaga Conamara ach freisin a saol folláin gar don úir is don muir.Cóil_Learaí_Ó_Finneadha_-_An_Ghlanfhírinne_300_465_c1

Conamara Bhob Quinn i bPoitín seachas Ros na gCaorach an Piarsaigh atá sna scéalta seo, ar chruinne béaloideas mar chuir síos orthu ná gearrscéalta dar liom – agus is mar a aithriseofaí cois teallaigh, nó níos dóichí ná a mhalairt cois cuntair síbín.

Tá scéalta sách Raibiléiseach ann faoi ragús fir agus mná, bealaithe ag “bainne glas na heasóige”, i. poitín. Tá giotaí staire ann – mianach a tháinig a dtír sa Chéad Cogadh bharbartha is a sciob dornán ógánach leis – cé gur mhair fear inste scéal.
Sár chuir síos ar iompar Misinéirí Móra Ord an tSlánaithe i mbun a gcuid aithisc bhladhmannacha le eagla Ifrinn a dhingeadh isteach i gcroí an phobail.

Corr ghiota machnamh ar an sean saol, blas áirithe d’Oisín i ndiaidh na Féinne orthu – atá ceadaithe d’fhear críonna, is dócha! Tá cuid mhaith den reacaireacht lonnaithe san 19ú céad, bunaithe ar scéalta a chuala an údar ó na glúinte roimhe seachas cuimhní cinn.

Shamhlóinn go mbainfidh an muintir thiar an-tairbhe as an méid seo dá dhúchas a bheith idir clúdaigh leabhair, agus buan dá réir, san aimsir seo ina bhfuil an scéalaíocht ag trá go tiubh; ach cá bhfios nach mbainfidh fís scéalaithe TG4 casadh nua as an t-ábhar seo!
Shamhlóinn freisin go mbeidh tairbhe ann dóibh siúd ar bhreá leo nathaíocht agus meafair chliste agus caint ghlic – táid ann go flúirseach anseo – scaití ró fhlúirseach dar liom agus meafair agus nathanna dá gcarnadh ar a chéile. Baineann an ruthag leis an insint bhéil ar ndóigh, ach n’fheadar an bhfuil sé chomh héifeachtacht céanna ar phár.

Tá sé i gceist agam féin filleadh ar an bhfoinse seo pé scéal é, ar mhaithe le tochailt níos doimhne sna cainteanna bhreátha, sna nathanna agus sna cora cainte.

Posted in: Nuacht